Kısaca
- Balık atığı amonyağa, bakteriler amonyağı nitrite, nitriti de nitrata dönüştürür.
- Amonyak ve nitrit balık için zehirlidir; her zaman 0 olmalıdır.
- Döngüleme genellikle 4–6 hafta sürer.
- Nitrat, düzenli su değişimiyle düşük tutulur.
Akvaryum, balıkların atıklarını kendi kendine temizleyen küçük bir ekosistemdir; ama bu sistem kendiliğinden ve bir günde kurulmaz. Yeni akvaryumda balıkların birkaç gün içinde hastalanması ya da ölmesinin en yaygın nedeni, azot döngüsünün henüz oluşmamış olmasıdır.
Döngü nasıl işler?
- Amonyak: Balıkların solunumu, dışkısı ve çürüyen yem artıkları suya amonyak verir. Amonyak çok düşük miktarlarda bile solungaçlara zarar verir.
- Nitrit: Filtrede ve zeminde yaşayan faydalı bakteriler amonyağı nitrite dönüştürür. Nitrit de balık için zehirlidir.
- Nitrat: Başka bir bakteri grubu nitriti nitrata çevirir. Nitrat çok daha az zararlıdır ve düzenli su değişimiyle uzaklaştırılır.
Akvaryum nasıl döngülenir?
En güvenli yöntem balıksız döngülemedir:
- Akvaryumu kurun, klorunu giderilmiş suyla doldurun ve filtreyi çalıştırın.
- Suya bakterilerin besini olacak bir amonyak kaynağı ekleyin: akvaryum için satılan saf amonyak çözeltisi ya da az miktarda balık yemi.
- Akvaryum test kitiyle birkaç günde bir amonyak, nitrit ve nitratı ölçün. Önce amonyak yükselir, ardından nitrit belirir ve en sonunda nitrat görülür.
- Eklediğiniz amonyak 24 saat içinde sıfıra iniyor ve nitrit de sıfır görünüyorsa döngü tamamlanmıştır.
- Balık eklemeden önce büyük bir su değişimiyle nitratı düşürün.
Bu süreç genellikle 4–6 hafta sürer. Çalışan bir akvaryumdan alınmış filtre süngeri ya da piyasadaki bakteri takviyeleri süreci kısaltabilir.
İdeal değerler
- Amonyak: 0 ppm
- Nitrit: 0 ppm
- Nitrat: mümkün olduğunca düşük, 40 ppm’in altında
Döngüyü bozan hatalar
- Filtreyi musluk suyunda yıkamak (klor bakterileri öldürür).
- Filtreyi uzun süre kapalı tutmak.
- Tüm suyu ve zemini aynı anda değiştirmek.
- Kısa sürede çok sayıda balık eklemek.
Döngülenmiş bir akvaryuma balık eklerken de acele etmeyin; birkaç balıkla başlayıp sayıyı zamanla artırmak, bakteri kolonisinin yeni yüke uyum sağlamasını kolaylaştırır.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Hastalık belirtilerinde bir veteriner hekime ya da deneyimli bir akvaryum uzmanına danışın.
